Commissie Ruimte

Burgerinitiatief

datum vergadering                    18 april 2024 procedureel, 23 mei 2024
inhoudelijk

volgnummer 24-056
Behandelen in raadscommissie Ruimte
Portefeuillehouder Eduard Smit

programma            Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
behandeld door    Wim Davidse en Jan Louwerse namens de dorpsvereniging Sint Laurens en Wendy Westerlaken namens de griffie (0118 675771)

e-mail                                                 w.westerlaken@middelburg.nl


Conceptbesluit
De initiatiefnemer vraagt de raad te besluiten:

  1. Zich positief uit te spreken over het burgerinitiatief voor de Molen de Hoop en het college te vragen de uitvoering ter hand te nemen, omdat het gevraagde in het burgerinitiatief een bevoegdheid van het college is;
  2. Het college te adviseren:
    1. met de initiatiefnemers in overleg te gaan om uitvoering te geven aan het burgerinitiatief 2024 Molen de Hoop Sint Laurens, met als doel de molen te herstellen naar een volwaardige molen (inclusief kap, wieken en omloop);
    1. met het voormalig molencomité in contact te treden om gebruik te maken van de beschikbare expertise en reeds uitgewerkte plannen;
    1. gezamenlijk een plan op te stellen om tot het gewenste eindresultaat te komen, met de punten uit het burgerinitiatief als uitgangspunt;
    1. in contact te treden met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed over het preadvies, en te vragen of dit heroverwogen kan worden als om een definitief advies wordt gevraagd. Mocht de uitkomst van dit overleg opleveren dat de RCE haar eerder ingenomen standpunt handhaaft en een definitief negatief advies gaat uitbrengen, dan is het verzoek aan het college het negatieve advies in de te volgen procedures naast zich neer te leggen en gebruik te maken van haar bevoegdheden.
    1. een fasegewijze planning te hanteren zodat met de uitvoering gestart kan worden, ook als de financiën voor de latere fasen nog niet rond zijn;
    1. aan de raad te vragen de 300.000 euro die al in de begroting is gereserveerd beschikbaar te stellen voor een start van het proces en voor de rest van de kosten een voorstel te doen indien andere financiering onvoldoende dekking voor de realisatie biedt.

Aanleiding
Op 4 april 2024 heeft Wim Davidse namens de Dorpsvereniging Sint Laurens een burgerinitiatief ondertekend. Voorzitter Anneke de Pagter heeft het burgerinitiatief vervolgens namens de Dorpsvereniging Sint Laurens aangeboden aan burgemeester Marcel Fränzel. Het burgerinitiatief heeft als doel de gemeente Middelburg te bewegen werk te maken van het restaureren van de vervallen molenromp in Sint Laurens en de molen te reconstrueren tot een volwaardige molen. Volgens artikel 11 in de participatie- en inspraakverordening kan een inwoner middels een burgerinitiatief een voorstel op de agenda van de gemeenteraad zetten. Dit voorstel is opgesteld door de initiatiefnemer in samenwerking met de griffie, en heeft daarmee de vorm van een raadsvoorstel gekregen. 

Effect
Beoogd resultaat van het burgerinitiatief 2024 Molen de Hoop Sint Laurens:

  • Het restaureren van de restanten van Molen de Hoop en reconstrueren van de kap met wieken en omloop om te komen tot een volwaardige molen.
  • De molen weer tot een sieraad te maken van het dorp Sint Laurens en de noordelijke toegang tot de stad Middelburg te verrijken met een prachtig monument en ankerpunt.
  • De mogelijkheid te bieden aan ondernemers om de molen te exploiteren en daarmee een voorziening te creëren voor de inwoners van Sint Laurens.

Argumenten
709 inwoners van Sint Laurens ondertekenden het burgerinitiatief. 97% van de inwoners die gevraagd zijn te ondertekenen, deden dat. Het gaat om een heel groot deel van de huishoudens in Sint Laurens en Brigdamme. Het draagvlak in het dorp is groot. 

De ondertekenaars vinden de molen gezichtsbepalend voor Sint Laurens en ergeren zich aan de huidige staat en aan het gebrek van inzet van de gemeente om de molen te onderhouden. De molen is wel degelijk cultureel erfgoed en veel inwoners voelen binding met de molen. In het dorp is een grote binding en saamhorigheid en daarom zou de gemeente dit moeten willen omarmen

In Sint Laurens zijn nauwelijks voorzieningen. Zeker vanwege de geplande uitbreiding in het dorp, is reconstructie van de molen met bijbehorende voorzieningen passend. Het preadvies van de Rijksdienst strookt niet met haar eigen doelstelling, waarin wordt gesteld: “We werken eraan om het culturele erfgoed van iedereen te laten zijn en om het te versterken in de samenleving van vandaag en morgen”. Wij als initiatiefnemers stellen voor dat het college de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed verzoekt haar preadvies te heroverwegen en om te buigen naar een positief advies en als dat niet gebeurt, verzoeken wij het college de adviezen van de Rijksdienst naast zich neer te leggen.

Kanttekeningen
De Griffie heeft het burgerinitiatief getoetst aan de criteria van artikel 11 in de participatie- en inspraakverordening, en laat weten dat het initiatief voldoet aan de bepalingen. Hierbij is geoordeeld dat het verzoek in het initiatief om het preadvies van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed ter zijde te leggen niet in strijd is met het algemeen belang,  omdat het bevoegd gezag gemotiveerd kan afwijken van het advies. (artikel 11, lid 3 en artikel 10, lid 6).  

Artikel 11, lid 8 is van toepassing op dit initiatief, en dat betekent dat het om een bevoegdheid van het college gaat. Daarom vraagt de raad aan het college de uitvoering ter hand te nemen.

De initiatiefnemer stelt voor het voormalige molencomité een grote rol te geven in het vervolg. Het voormalige molencomité heeft aangegeven deze rol te willen vervullen als er een reëel toekomstperspectief is, met zicht op een volwaardige molen, met kap, wieken en omloop. 

Financiën
Op dit moment is nog niet geheel duidelijk wat de kosten zijn. Dat is afhankelijk van het plan van aanpak en de fasering. De initiatiefnemer vraagt het college voor de restauratie en reconstructie een kostenbegroting op te stellen en voor de eerste fase het in de begroting gereserveerde bedrag van € 300.000 ter beschikking te stellen.

Initiatiefnemer stelt voor een fasegewijze planning op te nemen zodat er gestart kan worden, voordat het gehele plan tot in detail is uitgewerkt en in dekking is voorzien.  

Duurzaamheid n.v.t.


Communicatie en participatie
Communicatie en participatie zijn belangrijk in het vervolgproces en het komen tot het plan van aanpak. Actoren zijn in ieder geval de initiatiefnemers, het voormalige molencomité en de dorpsbewoners. Verzoek aan het college is om een plan of paragraaf voor communicatie en participatie toe te voegen aan het plan van aanpak.

Daarnaast is het verzoek de raad met enige regelmaat te informeren over de voortgang. En uiteraard ontvangen ook de hierboven genoemde actoren met enige regelmaat informatie. 

Uitvoering
Na een besluit verzoekt de raad het college de uitvoering ter hand te nemen.

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?  n.v.t.               

Bijlagen
Burgerinitiatief 2024 Molen de Hoop Sint Laurens
Handtekeningenlijsten Burgerinitiatief 2024 Molen de Hoop Sint Laurens (niet openbaar, vanwege persoonsgegevens)

 Middelburg, 23 mei 2024

de initiatiefnemer,
Wim Davidse, namens de Dorpsvereniging Sint Laurens