Muraltmuren

Een muraltmuur is een muurtje boven op een dijk, dat diende als alternatieve en goedkope dijkverhoging. Een muraltmuur bestaat uit drie of vier horizontale betonnen platen, van ongeveer een meter hoog, tussen betonnen staanders.

Muraltmuren zijn een uitvinding van jonkheer ir. R.R.L. de Muralt, hoofd Technische Dienst van het waterschap Schouwen tussen 1903 en 1913. Na de stormvloed van 1906 ontwikkelde hij een goedkope manier om dijken te verhogen zonder het dijklichaam te hoeven verbreden. Tussen 1906 en 1935 werd ongeveer 120 km van deze muraltmuurtjes aangelegd, ongeveer een derde van alle toenmalige Zeeuwse buitendijken. De Muralt heeft ze uitgebreid beschreven in zijn lezing voor de Zeeuwse Waterschapsbond in 1931 [1]. Tijdens de watersnood van 1953 bleken ze echter niet te voldoen. Dit kwam hoofdzakelijk omdat De Muralt ze bedoeld had om een overmatige golfoverslag op te vangen; het was niet zijn gedachte dat de muurtjes echt waterkerend zouden moeten worden. In 1953 was op veel plaatsen de waterstand zo hoog dat ook het stilwaterniveau tegen het muurtje kwam. Bovendien was toen de overslag over het muurtje zo groot geworden, dat er erosie aan de binnenzijde ging optreden. Ook dat was niet voorzien. Om deze reden werden de meeste muraltmuurtjes bij dijkverhogingen na 1953 afgebroken.[2] Rond Wolphaartsdijk, de RattekaaiScharendijkeKortgeneScherpenisse en Terneuzen zijn nog diverse restanten van muraltmuren bewaard gebleven. Deze restanten hebben de status van rijksmonument.

Bron: Wikipedia


Goes, 24 februari 2021
Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ)

Bijzondere muurtjes met bijzondere natuurwaarden

‘Muraltmuren’ en bijbehorende betonnen glooiingen hebben een hoge cultuurhistorische en natuurwaarde die wel wat meer aandacht verdienen. In 2020 heeft Stichting Landschapsbeheer Zeeland(SLZ) zich met het project ‘Mossen en korstmossen op muraltmuurtjes rond de Oosterschelde’ gericht op onderhoud, onderzoek en educatie omtrent deze bijzondere landschapselementen. Het project kon worden gerealiseerd met financiële steun van de Provincie Zeeland en Nationaal Park Oosterschelde, Stichting De Versterking en Waterschap Scheldestromen.

foto DirkJan Dekker

Waardevol
Tussen 1906 en 1935 werden muraltmuren als kosten- en grondbesparende methode van dijkverhoging op ruim 120 km Zeeuwse dijken geplaatst. Ze vertellen het verhaal van de strijd tegen het water uit het recente verleden. Maar doordat hun oorspronkelijke functie is verdwenen vindt er rond de Oosterschelde geen onderhoud meer aan plaats. Daarnaast hebben de muraltmuurtjes een hoge natuurwaarde, bijvoorbeeld als leefruimte voor allerlei, deels zeldzame, soorten mossen en korstmossen. Deze zijn door hun bijzondere eigenschappen uitermate geschikt als “gids” bij het leren over de natuur, zeker ook voor kinderen.

Onderhoud, onderzoek en educatie
Op verschillende locaties rondom het Nationaal Park Oosterschelde (NPO) zijn muraltmuurtjes vrijgemaakt van woekerende begroeiing en is de onderhoudsstaat bepaald. Ze zijn daarmee zichtbaar en toegankelijk gemaakt voor bezoekers en het leefgebied van (korst)mossen is hiermee verbeterd. Er is een lespakket over korstmossen samengesteld, als toevoeging op de bestaande ‘Leskist Natuur rond de Oosterschelde’ van het NPO, waarmee kinderen op school en op locaties rondom het NPO meer over de natuur in het algemeen en korstmossen in het bijzonder kunnen leren. Deze vaak over het hoofd geziene levensvormen bieden namelijk een bijzonder kijkje in de werking van de natuur. Tenslotte zijn er op tien locaties rondom het NPO op vrijwillige basis mos- en korstmossoorten geïnventariseerd door twee experts, met bijzondere aandacht voor de voor dit biotoop karakteristieke soorten.

Vervolg
Ook in de toekomst wil SLZ  zich blijven inzetten voor het onderhoud van de muraltmuurtjes en de natuur van de kustzones. Als u ons hierbij wilt helpen, meld u zich dan als vrijwilliger bij ons aan via: info@landschapsbeheerzeeland.nl.

Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ)
SLZ richt zich sinds 1982 op het beheer en de ontwikkeling van het Zeeuwse cultuurlandschap op terreinen van derden. Hiervoor werkt SLZ samen met overheden, organisaties, erfeigenaren, ondernemers en vrijwilligers. SLZ heeft een CBF Keurmerk en is door de belastingdienst aangemerkt als algemeen nut beogende instelling (ANBI).